Sektör deneyimimiz · Bursa

Tekstil ve Konfeksiyon Muhasebesi

Tekstil, Bursa'nın en köklü sanayi dalı. Muhasebe tarafında sektörü diğerlerinden ayıran iki şey var: işin büyük bölümünün fason yürümesi ve firenin maliyette ciddi bir kalem olması. İkisi de doğru kurulmazsa birim maliyet gerçeğin altında çıkar.

Son güncelleme: 4 Ekim 2026. Dayanak: 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu, KDV Genel Uygulama Tebliği (I/C-2.1.3.2.7 ve I/C-2.1.3.4.1), 35 Seri No'lu KDV Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Tebliği, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (232 ve 275. maddeler), 588 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği.

Sektörün Bursa'daki yeri

Bursa iplikten dokumaya, boya-apreden konfeksiyona kadar zincirin tamamını barındırır. Firmaların bir bölümü kendi markasıyla üretir, büyük bölümü ise başka markalara fason çalışır ya da zincirin bir halkasını üstlenir.

Bu yapının muhasebeye yansıması şudur: tek bir ürünün maliyeti çoğu zaman birden fazla firmanın defterine dağılır. Kendi payınızı doğru ayırmazsanız, kârlı görünen bir iş aslında başkasının kârını taşıyor olabilir.

Bu sektörde muhasebenin asıl işi

Metre ya da adet başına gerçek maliyeti çıkarmak. Kumaşın kendisi kolay kısımdır; zor olan fire, fason işçilik ve enerji payının doğru dağıtılmasıdır. Boya ve apre süreçlerinde enerji maliyeti toplam maliyetin küçümsenmeyecek bir bölümüdür ve çoğu firmada doğrudan genel giderlere atılır.

Koleksiyon ve numune maliyetleri de ayrı bir başlık. Satışa dönmeyen numunenin maliyeti bir yere yazılmak zorundadır; satılan ürünlere dağıtılmazsa kârlılık olduğundan yüksek görünür.

Sık karşılaşılan altı teknik konu

Fason tevkifatında atlanan nokta

Fason olarak yaptırılan tekstil ve konfeksiyon işleri ile çanta ve ayakkabı dikim işlerinde kısmi tevkifat uygulanır ve oran 7/10'dur. Oran 2021 Mart'ında 5/10'dan yükseltildi; eski alışkanlıkla 5/10 uygulayan hâlâ var.

İki ayrıntı sık kaçıyor. Birincisi tevkifatı yalnız belirlenmiş alıcılar değil, hizmeti alan tüm KDV mükellefleri yapar. İkincisi alt sınır: işlemin KDV dahil bedeli o yıl için geçerli fatura düzenleme haddini aşmıyorsa tevkifat uygulanmaz. Haddi aşan faturada ise tutarın tamamı tevkifata tabidir, aşan kısım değil.

İhracat, dâhilde işleme ve KDV iadesi

Tekstilde ihracatın bir bölümü doğrudan, bir bölümü ihracat kayıtlı teslim yoluyla yürür. İade dosyasının şekli buna göre değişir.

• Doğrudan ihracatta teslim KDV'den istisnadır ve yüklenilen KDV iade konusu olur.
• İhracat kaydıyla teslimde tecil-terkin uygulanır; ihracatın süresinde gerçekleşmesi şarttır.
• Dâhilde işleme izin belgesi kapsamındaki hammadde alımlarında KDV ödenmez; taahhüt kapatma süresi takip edilmelidir.
• İmalatçılar, ihracat bedelinin yüzde onuna kadar iadeyi yüklenilen KDV hesabı yapmadan talep edebilir; bu seçimlik bir haktır.
• Fason yaptıran firmada iade hesabı, fason faturalarındaki tevkifatlı KDV ile birlikte kurulur; en sık hata buradan çıkar.

Bizim yaklaşımımız

Maliyeti parti ve model bazında kuruyor, fire oranını firmanın kendi üretim kayıtlarından çıkarıp belgeye bağlıyoruz. Sezon kapanışında koleksiyon maliyetinin satılan ürünlere dağıtılmış hâliyle kârlılık raporu üretiyoruz.

Fason tevkifatı ve iade dosyasını ayrı birer iş olarak değil, aynı kaydın parçası olarak yürütüyoruz. İhracatçı firmalarda mali işler müdürlüğü geçmişimiz, iade dosyasının hangi belgede takıldığını önceden görmemizi sağlıyor.

Konuşalım

Maliyet kurgunuzu ya da iade dosyanızı bir kez birlikte gözden geçirelim. Mevcut müşavirinizle çalışmaya devam etseniz bile, ikinci bir gözün gördüğü şeyler oluyor.

Bize ulaşın → WhatsApp'tan yazın

Sık sorulan sorular

Fason tekstil işlerinde KDV tevkifat oranı kaç?

Fason olarak yaptırılan tekstil ve konfeksiyon işleri, çanta ve ayakkabı dikim işlerinde oran 7/10'dur. Bu oran 1 Mart 2021'de 5/10'dan yükseltildi. Tevkifatı, hizmeti alan KDV mükellefi yapar ve 2 numaralı KDV beyannamesiyle beyan eder.

Her fason faturasında tevkifat yapmak zorunda mıyım?

Hayır. İşlemin KDV dahil bedeli, o yıl için geçerli fatura düzenleme haddini aşmıyorsa tevkifat uygulanmaz. 2026 için bu had 12.000 TL. Haddi aşan faturada ise tutarın tamamı tevkifata tabi olur.

Fire oranımızı kim belirliyor?

Kendi üretim kayıtlarınız belirler. Sektörde kabul görmüş oranlar yol göstericidir ama bağlayıcı değildir. Kesim planı, parti kartı ve tartı kayıtlarıyla desteklenmeyen fire, incelemede randıman eleştirisine dönüşür.

Numune ve koleksiyon maliyetini nasıl yazmalıyız?

Doğrudan gidere atmak kolay ama yanıltıcıdır. Koleksiyon maliyeti sezonun üretim maliyetinin parçasıdır ve satılan ürünlere dağıtılması gerekir. Aksi hâlde sezon başındaki aylar zararlı, sonraki aylar olduğundan kârlı görünür.

İkinci kalite ürünleri stokta nasıl değerlendiririz?

Defolu ve ikinci kalite mallar, değeri düşen mal hükümleri kapsamında gerçek değerine indirilebilir. Bunun için emsal bedel tespiti ya da takdir komisyonu kararı gerekir; kendiliğinden yapılan değer düşüklüğü kabul edilmez.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve mükellefe özel görüş yerine geçmez. Tutar ve oranlar yıl içinde değişebilir; işlem yapmadan önce güncel mevzuatı teyit edin veya bize danışın.