Sektör deneyimimiz · Bursa

Sağlık Sektöründe Muhasebe

Sağlıkta muhasebenin en çok tartışılan konusu, hekimin elde ettiği kazancın hangi gelir unsuru sayılacağı. Serbest meslek kazancı mı, ücret mi? Cevap, hekimin nerede ve hangi sigortalılık statüsüyle çalıştığına bağlı ve 2026, bu konuda yıllardır oturmuş uygulamanın yeniden değiştiği bir yıl.

Son güncelleme: 4 Ekim 2026. Dayanak: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (65, 66 ve 94. maddeler), 7394 sayılı Kanun, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 1219 sayılı Kanun ve 7557 sayılı Kanun, 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki (II) sayılı liste.

Sektörün Bursa'daki yeri

Bursa'da özel sağlık, büyük hastane gruplarından tek hekimli muayenehanelere kadar geniş bir yelpazede. Diş hekimliği, görüntüleme merkezleri, diyaliz merkezleri, fizik tedavi ve estetik alanında çok sayıda işletme var.

Ortak özellikleri, gelirin büyük bölümünün kurumsal ödeyicilerden gelmesi: SGK, özel sigorta şirketleri ve anlaşmalı kurumlar. Bu da tahsilatın faturalamadan aylarca sonra gerçekleştiği, kesintilerin sonradan ortaya çıktığı bir nakit akışı demek.

Bu sektörde muhasebenin asıl işi

Faturalanan ile tahsil edilen arasındaki farkı yönetmek. SGK'ya kesilen faturanın tamamı tahsil edilmez; kesinti, iskonto ve iade kalemleri sonradan netleşir. Bu farkın dönemsel olarak kayda alınmaması, hem alacakların şişmesine hem de kârın olduğundan yüksek görünmesine yol açar.

İkinci iş, hekimlerle kurulan ilişkinin doğru belgelendirilmesi. Aynı hizmet, sözleşmenin kurgusuna göre serbest meslek kazancı ya da ücret olarak değerlendirilebilir; ikisinin vergi ve sigorta sonuçları tamamen farklıdır.

Sık karşılaşılan altı teknik konu

Hekim kazancında 2026 dönüşümü

2022'de yapılan düzenlemeyle, sosyal güvenlik mevzuatı uyarınca kendi nam ve hesabına çalışan sayılan hekimler, ayrı bir muayenehanesi olmasa ve sözleşmeli özel sağlık kuruluşlarında çalışsa bile serbest meslek erbabı sayılmıştı. Sonuç: defter tutma, serbest meslek makbuzu, KDV mükellefiyeti ve kuruluşun yaptığı ödemede stopaj.

2025'te yapılan bir başka düzenleme ise özel sağlık kuruluşlarında çalışan hekimlerin hizmet akdiyle sigortalı olmasını öngörüyor ve uyum için 2026 ortasına kadar süre tanıyor. Sigortalılık statüsü değiştiğinde serbest meslek erbabı sayılmanın dayanağı da ortadan kalkacağı için, bu hekimlerin kazancının yeniden ücret olarak vergilendirilmesi bekleniyor.

Bu, 2026'da yakından izlenmesi gereken bir konu. Geçişin vergi tarafına ilişkin idari açıklamalar netleşmeden kurulacak bir sözleşme düzeni, sonradan düzeltilmesi pahalı bir yapı doğurabilir. Kuruluş ve hekim tarafında ayrı ayrı hazırlık gerekiyor.

KDV oranı ve personel temini ayrımı

İlgili bakanlıkların ya da kanunun izin verdiği kişi ve kuruluşlarca verilen koruyucu hekimlik, teşhis, tedavi ve rehabilitasyon hizmetleri ile ambulans hizmetleri indirimli KDV oranına tabi. Muayenehane hizmetleri de bu kapsamda.

Dikkat edilmesi gereken yer, hizmetin nasıl tanımlandığı. Bir kuruluşun diğerine hekim veya sağlık personeli sağlaması, sağlık hizmeti değil personel temini olarak değerlendirilirse genel oran uygulanır ve ayrıca KDV tevkifatı devreye girer. Ayrım, personelin kimin sevk ve idaresi altında çalıştığına bakılarak yapılıyor; sözleşmenin yazılışı bu noktada belirleyici oluyor.

Bizim yaklaşımımız

Hekim sözleşmelerini vergi ve sigorta sonuçlarıyla birlikte değerlendiriyoruz; kurgu kurulmadan önce masada olmayı tercih ediyoruz. 2026 geçişi gibi dönemlerde bu, sonradan düzeltme maliyetini ortadan kaldırıyor.

SGK ve özel sigorta tahsilatlarında faturalanan ile tahsil edilen arasındaki farkı dönemsel olarak izliyoruz; alacakların gerçekçi görünmesi ve kârın şişmemesi buna bağlı.

Konuşalım

Hekim sözleşmelerinizi ya da SGK alacak yapınızı bir kez birlikte gözden geçirelim.

Bize ulaşın → WhatsApp'tan yazın

Sık sorulan sorular

Muayenehane kazancı hangi gelir unsuru sayılır?

Serbest meslek kazancı. Serbest meslek makbuzu düzenlenir ve indirimli oranda KDV hesaplanır. Hastadan alınan bedelde stopaj yoktur; ödemeyi yapan taraf vergi kesintisi yapmakla yükümlü kişi ve kuruluşlardan biriyse stopaj gündeme gelir.

Hastanede çalışan hekimin durumu ne?

2022 düzenlemesiyle, sosyal güvenlik mevzuatı uyarınca kendi nam ve hesabına çalışan sayılan hekimler, ayrı muayenehanesi olmasa bile serbest meslek erbabı sayılıyor ve kuruluş yaptığı ödemede stopaj yapıyor. Ancak 2026 ortasındaki sigortalılık geçişiyle bu yapının değişmesi bekleniyor; sözleşmelerin buna göre gözden geçirilmesi gerekiyor.

Sağlık hizmetlerinde KDV oranı kaç?

Koruyucu hekimlik, teşhis, tedavi ve rehabilitasyon hizmetleri ile ambulans hizmetlerinde indirimli oran uygulanır. Hizmetin sağlık hizmeti değil de personel temini olarak nitelendirildiği durumlarda genel oran uygulanır ve tevkifat da gündeme gelir.

SGK kesintilerini nasıl muhasebeleştirmeliyiz?

Faturalanan tutar ile tahsil edilen tutar arasındaki fark dönemsel olarak izlenmelidir. Kesinti ve iadeler aylar sonra netleştiği için, bunları beklemek alacakları şişirir ve kârı olduğundan yüksek gösterir. Geçmiş dönem verilerinden çıkarılan ortalama kesinti oranı üzerinden dönemsel karşılık kurulması daha gerçekçi bir tablo verir.

Pahalı tıbbi cihaz alımında nelere dikkat etmeliyiz?

Finansman biçimi ve amortisman süresi birlikte değerlendirilmelidir. Finansal kiralamada kira ve faiz ayrımının doğru yapılması gerekir; ikisi aynı kalem değildir. Cihazın faydalı ömrü de genel bir varsayımla değil, cihaz bazında belirlenir. Teşvik belgesi kapsamında alınacaksa KDV ve gümrük tarafı ayrıca planlanır.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve mükellefe özel görüş yerine geçmez. Tutar ve oranlar yıl içinde değişebilir; işlem yapmadan önce güncel mevzuatı teyit edin veya bize danışın.